Posted on Σχολιάστε

Η ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΑΠΟΛΥΜΑΝΤΙΚΩΝ -ΑΝΤΙΣΗΠΤΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ ΤΟΥ SARS-COV-2

Με βάση την ενασχόλησή μου επί 23 έτη στον τομέα των απολυμαντικών και την εργασία εντός του Εργαστηρίου Απολύμανσης – Αποστείρωσης – Απομίανσης του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, καταθέτω μία σειρά στοιχείων για τα απολυμαντικά-αντισηπτικά, σχετικά με τις επιπτώσεις τους στην υγεία των ανθρώπων. Θεωρώ ότι πρέπει να τα λάβουμε όλοι υπόψιν μας, ενόψει των αναγκών που δημιουργούνται από την πανδημία του SARS-COV-2 .

Κωνστσντίνος Ντελέζος | Υγιεινολόγος Μsc, PhDc
Λέκτορας Εφαρμογών Εργαστηρίου Απολύμανσης Αποστείρωσης Απομίανσης
Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής |
Aθήνα 12/4/2020

Η ΚΑΤΑΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ ΑΠΟΛΥΜΑΝΤΙΚΩΝ ΚΑΙ Ο “ΧΗΜΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ” ΑΦΟΥ ΟΙ ΠΑΝΤΕΣ ΨΕΚΑΖΟΥΝ ΤΑ ΠΑΝΤΑ
Κατά την εξέλιξη της πανδημίας, επηρεαζόμενοι από ένα κλίμα πανικού, έχουμε εισέλθει σε ένα στάδιο κατάχρησης χημικών απολυμαντικών σκευασμάτων, χωρίς να υπολογίζουμε πολλές φορές τη ζημιά που μπορούν να προκαλέσουν αθροιστικά στην υγεία μας. Η χρήση τους σε συνδυασμό με μέσα ατομικής προστασίας που δεν ήμασταν εξοικειωμένοι, όπως τα γάντια, δημιουργεί πολλά περισσότερα προβλήματα ασφάλειας, απ’ ότι λύνει. Ιδιαίτερα τις τελευταίες ημέρες, παρατηρούμε ένα «χημικό πόλεμο», όπου αδιακρίτως οι πάντες ψεκάζουν τα πάντα, χωρίς να έχει εξεταστεί η χρησιμότητα μίας τέτοιας πρακτικής. Για μια ακόμα φορά πρέπει να θυμηθούμε μία από τις βασικές αρχές της υγιεινής, το «παν μέτρον άριστον».

Ο ΧΡΟΝΟΣ ΠΑΡΑΜΟΝΗΣ ΤΟΥ ΚΟΡΟΝΟΪΟΥ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΕΠΙΦΑΝΕΙΕΣ
Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Παρουσιάζονται συνεχώς νέες μελέτες, για το χρόνο παραμονής του κοροναϊού σε διάφορες επιφάνειες, πχ στην πλαστική καρέκλα 72 ώρες ,στο χάρτινο κουτί 48 ώρες, στον ανοξείδωτο νεροχύτη 48 ώρες κ.α.. Αν διαβάσουμε όμως αυτές τις μελέτες πιο προσεκτικά θα παρατηρήσουμε, ότι μετά από λίγες ώρες παραμένει ενεργό μόνο το 10% των αρχικών ιών. Από την άλλη μεριά, πρέπει να ξανατονίσουμε ότι είναι άλλο να έρθεις σε επαφή με τον ιό και εντελώς διαφορετικό να κολλήσεις την ασθένεια COVID-19, γιατί όπως σε κάθε μεταδοτική ασθένεια, έτσι και τώρα, για να εμφανίσεις την ασθένεια χρειάζεσαι ένα συγκεκριμένο αριθμό των ιών (τη μολυσματική δόση).
Επομένως δεν έχει κανένα νόημα να αναλωνόμαστε σε συνεχείς απολυμάνσεις επιφανειών ή και τροφίμων ακόμα ,επιστρέφοντας τις ημέρες της καραντίνας από το Super Market, παρά μόνο τις στοιχειώδεις: μπαίνουμε στο σπίτι, απορρίπτουμε τις εξωτερικές σακούλες μεταφοράς ,απολυμαίνουμε το πόμολο της πόρτας, τοποθετούμε τα τρόφιμα στα ράφια ή στο ψυγείο και πλένουμε καλά τα χέρια μας.

ΤΟ ΝΕΡΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΑΠΟΥΝΙ
Στο ερώτημα πολλών εάν η χρήση σκέτου νερού, έστω και με το σωστό τρόπο πλυσίματος, μπορεί να εγγυηθεί την απομάκρυνση του ιού από τα χέρια, η απάντηση φυσικά είναι όχι. Αυτό οφείλεται σε μία φυσική ιδιότητα του νερού, τη λεγόμενη επιφανειακή τάση. Το νερό δεν κυλά εύκολα ,λόγω αυτής της ιδιότητας. Το παρατηρούμε σε ένα πλαστικό μπουκάλι νερό ,όταν αδειάζει , όπου πάντα παραμένουν κάποιες σταγόνες στα τοιχώματα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μην μπορεί το νερό μόνο του να φτάνει σε όλες τις επιφάνειες του χεριού. Για αυτό το λόγο συνδυάζουμε το νερό με σαπούνι, το οποίο του δίνει τη δυνατότητα να κυλήσει πιο εύκολα και να προσεγγίσει τον κρυμμένο ιό ή ρύπο. Η διαδικασία επιτυγχάνεται με μία μικρή ποσότητα σαπουνιού, δεν χρειάζεται κατάχρηση, αλλά σωστός τρόπος πλυσίματος.
Τι είναι το σαπούνι όμως; Ένα ισχυρό αλκαλικό υλικό με λιποειδή συστατικά, το οποίο ξεπλένεται δύσκολα πάνω από το δέρμα και αφήνει μία επίστρωση στην επιφάνεια των χεριών. Ο συχνός καθαρισμός των χεριών με απλό σαπούνι, αφαιρεί σταδιακά την υδάτινη στοιβάδα του δέρματος. Το φαινόμενο αυξάνεται το χειμώνα λόγω της χαμηλής υγρασίας της ατμόσφαιρας. Το αποτέλεσμα είναι η εκδήλωση δερματοπαθειών. Μπορούμε να το αποφύγουμε ιδιαίτερα τώρα; Ναι, εφόσον διαλέγουμε να χρησιμοποιούμε υγρά κρεμοσάπουνα σε μορφή γαλακτώματος. Αυτά περιέχουν μαλακτικές, καλλυντικές ουσίες που αποτρέπουν την ξήρανση του δέρματος.

ΤΑ ΥΓΡΑ ΑΝΤΙΣΗΠΤΙΚΑ
Έχουμε έρθει σε επαφή τις τελευταίες ημέρες, με διάφορα υγρά αντισηπτικά, τα οποία εμφανίζονται ως αποτελεσματικά έναντι του κορονοϊού. Η ανάγνωση της δραστικής ουσίας είναι πλέον απαραίτητη για λόγους ασφαλείας.
• Η Χλωρεξιδίνη είναι μία αντισηπτική ουσία η οποία προκαλεί αλλεργικές αντιδράσεις. Επίσης υπάρχουν έρευνες που αναφέρουν την ανίχνευσή της στο αίμα νεογνών, όταν αυτή χρησιμοποιήθηκε για το καθημερινό τους μπάνιο.
• Το Ιώδιο και η ιωδιούχος ποβιδόνη θέλει ιδιαίτερη προσοχή από άτομα με διαταραχή του θυροειδούς αδένα σε επαναλαμβανόμενη χρήση.
• Η Εξαχλωροφαίνη είναι μία άλλη αντισηπτική ουσία, η οποία απορροφάται εύκολα από το δέρμα και ανιχνεύθηκε μέχρι το Κεντρικό νευρικό σύστημα των νεογνών, όπου προκάλεσε βλάβες.
• Οι Φαινόλες παρουσιάζουν δύσκολη έκπλυση από το δέρμα, ενώ ιδιαίτερα ένα παράγωγό τους, η χλωροξυλενόλη φαίνεται να προκαλεί δερματικό ερεθισμό και αποχρωματισμό του δέρματος σε συχνή χρήση.
• Οι Αλκοόλες φαίνονται η πιο ενδεδειγμένη αντισηπτική λύση, οι οποίες προτείνονται από τους διεθνείς οργανισμούς ως αποτελεσματικές έναντι του κορονοϊού σε δοσολογίες 70-90%. Πρέπει όμως να ληφθούν υπόψιν κάποια στοιχεία, όταν εφαρμόζονται πολύ συχνά. Καταρχήν δεν προτείνονται για ξηρούς και ευαίσθητους τύπους δερμάτων. Η χρήση τους το χειμώνα, όπου ο αέρας είναι ξηρός και η πίεση του κρύου στα χέρια εντονότερη, θα οδηγήσει σε ευκολότερη ξήρανση του δέρματος. Εάν έχουμε πλύνει πριν τα χέρια και δεν τα έχουμε στεγνώσει καλά και εφαρμόσουμε στη συνέχεια αλκοολούχο αντισηπτικό, οι αλκοόλες αραιώνουν, δεν είναι αποτελεσματικές και επιφέρουν ταχύτερα την ξήρανση των χεριών. Τα αλκοολούχα προϊόντα που κυκλοφορούν στην αγορά περιέχουν συνήθως συνδυασμό δύο αλκοολών, της αιθυλικής και της ισοπροπυλικής αλκοόλης.
• Η αιθυλική αλκοόλη (οινόπνευμα) σε υπερβολική χρήση προκαλεί προσωρινό αίσθημα φαγούρας και καψίματος, ξηρότητα του δέρματος, τραχύτητα και απολέπιση δέρματος και νυχιών, απολίπανση, ξηρότητα των τριχών και ερεθισμό κυρίως των βλεννογόνων.
• Η ισοπροπυλική αλκοόλη σε υπερβολική χρήση προκαλεί έντονη ξηροδερμία, ενώ δεν πρέπει να παραβλέπεται η τετραπλάσια τοξικότητά της σε σχέση με την αιθυλική αλκοόλη. Σε αυτό το σημείο πρέπει να αναφερθεί η μεγέθυνση του προβλήματος εάν συνεχώς στα χέρια φοράμε γάντια, ειδικά εάν μέσα σε αυτά υπάρχει η ουσία latex. Οι αλκοόλες δρουν αθροιστικά με τα γάντια με αποτέλεσμα την ευκολότερη εμφάνιση αλλεργικών δερματίτιδων. Τέλος δεν πρέπει να ξεχνάμε τον πιθανό ερεθισμό του αναπνευστικού συστήματος, των οφθαλμών, και των βλεννογόνων από την συχνή χρήση των αλκοολούχων αντισηπτικών. Συχνή έκθεση μπορεί να προκαλέσει επίδραση στο κεντρικό νευρικό σύστημα, συμπεριλαμβανομένων ζάλη, ναυτία, υπόταση, υποθερμία.

Η ΑΝΑΓΚΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΑΝΤΙΣΗΠΤΙΚΩΝ
Μέσα από όλα αυτά αναδεικνύεται η ανάγκη ορθολογικής χρήσης των αντισηπτικών, ενώ δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι λάθη, όπως το ξαναγέμισμα των ίδιων δοχείων και όχι η απόρριψή τους και αντικατάσταση με νέα δοχεία, έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να οδηγήσει σε μόλυνση του ίδιου του αντισηπτικού.
Ένα άλλο ζήτημα που έχει προκύψει τις τελευταίες ημέρες είναι ο τρόπος της περιβαλλοντικής απολύμανσης. Παρατηρούνται ακραία φαινόμενα, όπως απολυμάνσεις από δημοτικά ογκώδη φορτηγά με σάρωση τεράστιων επιφανειών παρουσία ανθρώπων, απολυμάνσεις μαζί με βροχή, ψεκασμοί κοινόχρηστων αερίων μαζών σε πλατείες ,δρόμους, πάρκα, ψεκασμοί πάνω σε τρόφιμα και προϊόντα, ψεκασμοί αυτοκινήτων κατά την αποβίβασή τους από πλοία. Αναρωτιόμαστε ποια είναι η χρησιμότητα όλων αυτών.
Ας δούμε τα ζητήματα λογικά. Ο ιός σε εξωτερικούς χώρους δεν μπορεί να επιζήσει διότι αδρανοποιείται από την ηλιακή ακτινοβολία. Μπορεί να βρεθεί σε κάποια επιφάνεια για κάποιες ώρες, εφόσον όμως καλύπτεται μέσα σε βιολογικό υλικό (π.χ πτύελα, αερολύματα). Μόνος του δεν μπορεί να επιζήσει στον εξωτερικό αέρα. Η δραστική ουσία που χρησιμοποιείται για τους αέριους ψεκασμούς έχει ως βάση το χλώριο. Το χλώριο όμως αδρανοποιείται από την υπεριώδη ακτινοβολία του ήλιου. Επομένως δεν έχει κανένα νόημα η εκνέφωση σε εξωτερικούς χώρους παρά μόνο η απολύμανση επιφανειών.
Στους εσωτερικούς χώρους ο ιός μπορεί να επιζήσει στον αέρα μέχρι 3 ώρες . Μετά έχει «προσγειωθεί» σε κάποια επιφάνεια. Επομένως αν δεν υπάρχει ανθρώπινη παρουσία για ένα τρίωρο, δεν προκύπτει καμμία ανάγκη αέριας απολύμανσης, παρά μόνο ψεκασμός επιφανειών από απόσταση μισού μέτρου, για να μην δημιουργούνται χημικά σταγονίδια. Η δραστική ουσία που χρησιμοποιείται είναι το χλωριούχο διοξείδιο, μια ηπιότερη μορφή του χλωρίου που προκύπτει μέσα από την οξείδωσή του. Όσο όμως ήπια και να είναι δεν παύει να έχει επικινδυνότητα. Η βιβλιογραφία αναφέρει αρκετά ζητήματα ασφάλειας. Το FDA στις ΗΠΑ (Αμερικανικός ΕΟΦ) αναφέρει καταγγελίες καταναλωτών μετά την χρήση ανάλογων προϊόντων σε κλειστούς χώρους για εμφάνιση ναυτίας, εμετού και πτώση της αρτηριακής πίεσης λόγω αφυδάτωσης σε βαθμό επικίνδυνο για τη ζωή. Άλλες μελέτες αναφέρουν ερεθισμό ματιών, σοβαρούς πονοκεφάλους, πνευμονικό οίδημα και βρογχόσπασμο, σε περιπτώσεις που άνθρωποι εκτέθηκαν χωρίς προηγούμενο καλό αερισμό του χώρου εφαρμογής. Για αυτό το λόγο προτείνουμε μετά την εφαρμογή απολυμάνσεων σε κλειστούς χώρους, η είσοδος ανθρώπων να γίνεται τουλάχιστον μία ώρα μετά.
Δεν πρέπει να ξεχνάμε τη αποδεδειγμένη σχέση μεταξύ εμφάνισης άσθματος και χρήση απολυμαντικών και καθαριστικών προϊόντων σε οικίες, σε μορφή spray, τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα (μελέτες 2007). Άλλη έρευνα (2009) σε 10 χώρες με δείγμα 3.503 ατόμων χωρίς άσθμα, φάνηκε ότι στο 42% των συμμετεχόντων εμφανίσθηκε άσθμα ή συριγμός, μετά από ετήσια χρήση καθαριστικών spray. Τέλος την αποδεδειγμένη σχέση μεταξύ της εβδομαδιαίας χρήσης χλωρίνης στο σπίτι και της εμφάνισης κρουσμάτων βρογχίτιδας, σε έρευνα στο Βέλγιο σε 234 παιδιά ηλικίας 10-13 ετών .

Όλα αυτά συντελούν στην αναθεώρηση των εύκολων αποφάσεων για γενικευμένες απολυμάνσεις. Χρειάζονται αλλά σε συνδυασμό με περιβαλλοντικά μέτρα, όπως ο αερισμός και ο ηλιασμός των χώρων.

ΠΗΓΗ: ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΗ & ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ | ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ

Ζείδωρος | Διατροφή Οικολογία και Πολιτισμός | 12 Απριλίου 2020 | 14:42

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *